Welkom!

Ik wil me inzetten om Grave op een goede manier te laten opgaan in de nieuwe gemeente Land van Cuijk. Grave bij het Land van Cuijk?
Grave is het Land van Cuijk!

Kerndemocratie in de praktijk!

In het rapport “Een ongekende Bestemming?” van bureau Berenschot[1] is kerndemocratie een nadrukkelijk onderdeel van het advies[2], voor een nieuwe bestuurlijke toekomst voor het Land van Cuijk geworden. “Herindeling met schaalverkleining” een innovatieve herindelingsvorm om de afstand tot het bestuur te verkleinen. Kerndemocratie blijft echter een containerbegrip voor allerlei deel-initiatieven van burgerparticipatie, als niet ook instrumenten en processen worden ingericht om burgerinitiatieven daadwerkelijk tot realisatie te laten komen en dat daarbij ook de democratische legitimiteit wordt gewaarborgd. In een dergelijk democratisch besluitvormingsproces kunnen financiering, ambtelijke inzet, burgerparticipatie en verantwoordelijkheden vooraf worden geregeld.

Instrumentarium en proces

In dit procesmodel is een belangrijke rol voor raadsleden opgenomen. Als instrumentarium wordt het initiatiefvoorstel[3] als basis voor dit proces genomen. Het raadslid wordt daarbij ondersteund door de griffie. Het initiatiefvoorstel doorloopt het gebruikelijke besluitvormingsproces waarmee ook de democratische legitimiteit gewaarborgd is. Het genomen besluit wordt door het college ten uitvoer gebracht waarmee ook de verantwoordelijkheid voor de uitvoering en de burgerparticipatie is belegd.

Procesbeschrijvingstap 1

Inwoners hebben een idee voor een evenement of een verbetering van hun leefomgeving. Zij zoeken contact met een of meer raadsleden waarvan zij denken dat zij het idee zullen omarmen. Zij pitchen het idee op het Inwonerspodium [6] van een raadsavond en geven ook een indruk van het draagvlak voor het idee. Tevens worden de benodigde middelen voor de realisering van het idee inzichtelijk gemaakt.

stap 2Samen met de griffie wordt het idee met de onderbouwing in een initiatiefvoorstel vervat. De griffie kan in dit stadium ook al een ambtelijk preadvies vragen en dit in het voorstel verwerken. Het betreffende raadslid of raadsleden organiseren het politieke draagvlak om het voorstel op de agenda te zetten.

Het college beoordeelt het voorstel, vraagt ambtelijk advies en voegt dit toe aan het voorstel.




stap 4De gemeenteraad bespreekt het voorstel, weegt af en neemt in meerderheid het besluit.


stap 5Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering van het besluit. Zij kan ook beoordelen of de burgers bij de realisatie van het idee kunnen participeren en hoe de risico`s kunnen worden afgedekt of voorkomen en waar de verantwoordelijkheden zijn belegd.

De in het besluit vrijgemaakte middelen, financiën en/of ambtelijke inzet, worden aangewend om het idee te realiseren. Het kan ook zijn dat apparatuur of bijv. dranghekken en verkeersregelaars moeten worden ingezet.







stap 7Het project wordt gerealiseerd! Daarbij kan dat worden gedaan door de inwoners zelf of door de gemeente of door onderaannemers, maar altijd gebeurt het onder verantwoordelijkheid van het college. Daarmee zijn ook de risico`s afgedekt of te calculeren. Ook wordt zo gegarandeerd dat het project wordt uitgevoerd binnen de wettelijke en juridische kaders.



stap 8Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering van het besluit en bewaakt het budget. Op haar beurt legt het college verantwoording af aan de gemeenteraad, het hoogste orgaan van het gemeentelijk bestuur.


Het complete proces.

proces 1


Burgerbegroting[4] onderdeel van dit proces

stap 9Naar analogie van de IDOP`s[5] kunnen raadsleden, evt. ondersteund door de griffie, samen met dorpen of wijken ook een ontwikkelplan opstellen voor een langere termijn waaruit een begroting kan worden gedistilleerd, die via het democratische besluitvormingsproces middelen en plannen voor meerdere projecten of initiatieven voor een langere termijn kan vastleggen. Hierbij zouden vooraf in de gemeenteraad de kaders voor deze burgerbegrotingen kunnen worden bepaald.

Het complete proces

Zo zou een proces er concreet uit kunnen zien waarin instrumenten aangeboden worden om de inwoners van het Land van Cuijk invloed op hun eigen leefomgeving te geven. Het plaatst een raadslid ook in een andere rol die meer aansluit bij de vertegenwoordigende rol die hij of zij zou moeten vervullen. De procesonderdelen zoals beschreven maken deel uit van bestaande wetgeving en bestaande procedures. Het is een kans om op een innovatieve manier de afstand van bestuur naar burger te verkleinen.


Verwijzingen in de tekst:

[1] Verkenning naar de bestuurlijke toekomst van het Land van Cuijk



[2] Oplegbrief eindrapportage Verkenning Land van Cuijk. Procesbegeleider Peter van der Velde



[3] Initiatiefrecht: Met het recht van initiatief kunnen raadsleden eigen voorstellen voor nieuw beleid of aanpassing van een verordening indienen (artikel 147a Gemeentewet). Een initiatiefvoorstel is een vorm van actieve kaderstelling. Elk raadslid kan zelf een initiatiefvoorstel indienen bij de raad en zo een opdracht aan het college geven (bijvoorbeeld voor nieuw beleid of wijziging van een verordening). De meerderheid van de raad moet het amendement dan wel steunen.(VNG)



[4] Een burgerbegroting is een besluitvormend proces waarin burgers meedenken en onderhandelen over het verdelen van publieke geldbronnen. Bijvoorbeeld van de gemeente of maatschappelijke partijen. Daardoor komen burgers dichter bij de besluitvorming van de gemeentebegroting. En bij de gemeente. Het budgetrecht ligt altijd bij de gekozen gemeenteraad.



[5] Een integraal dorpsontwikkelingsplan (IDOP) kijkt zo’n tien jaar vooruit en geeft antwoord op de vraag hoe de inwoners het leven in hun dorp beoordelen en vinden dat hun dorp zich zou moeten ontwikkelen. Er is tevens in opgenomen hoe de leefbaarheid bevorderd zou moeten worden.


[6] Inwonerspodium op de agenda van de raadsavonden - Mogelijkheid voor inwoners om onderwerpen op de politieke agenda te krijgen. - Het moet gaan om nieuwe onderwerpen. Dat wordt bij de start van de gemeente ruim geïnterpreteerd. - Maximaal 10 minuten per onderwerp. - Is niet bestemd voor individuele kwesties. - Aanmelden voor 12.00 uur op de dag van de bijeenkomst, via griffie@landvancuijk.nl.

©Ben Peters